ଯଥା ନଳସ୍ୟ ଦମୟନ୍ତୀ

କୃଷ୍ଣଚରଣ ବେହେରା

କୃଷ୍ଣଚରଣ ବେହେରାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ 'ଯଥା ନଳସ୍ୟ ଦମୟନ୍ତୀ' ପୁସ୍ତକଟି ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ଏକ ଅନନ୍ୟ କୃତି । ଏହା କେବଳ ଏକ ନାଟକ ବା ଏକାଙ୍କିକା ସଂକଳନ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଆମ ସମାଜର ବିଭିନ୍ନ ଦିଗକୁ ଦର୍ଶାଉଥିବା ଏକ ଦର୍ପଣ ସଦୃଶ । ଏହି ପୁସ୍ତକରେ ସାମାଜିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ମାନସିକତା, ବିଶ୍ୱାସ ଏବଂ ସଂଘର୍ଷକୁ ନେଇ ପାଞ୍ଚଟି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସ୍ୱାଦର ଏକାଙ୍କିକା ସ୍ଥାନ ପାଇଛି । ତଳେ ଏହି ପୁସ୍ତକର ଏକ ବିସ୍ତୃତ ସାରାଂଶ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ଆପଣଙ୍କୁ ଏହି ପୁସ୍ତକଟି ପଢ଼ିବା ପାଇଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଆଗ୍ରହୀ କରିବ ।

ପରିଚୟ

'ଯଥା ନଳସ୍ୟ ଦମୟନ୍ତୀ' ହେଉଛି ଏକାଙ୍କିକା ବା ଛୋଟ ନାଟକର ଏକ ଚମତ୍କାର ସଙ୍କଳନ । ପୁସ୍ତକର ନାମକରଣ ପୁରାଣର ନଳ-ଦମୟନ୍ତୀଙ୍କ କାହାଣୀ ସହିତ ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ରଖୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଆଧୁନିକ ସମାଜର କଥା କହେ । ପୁସ୍ତକଟିରେ ଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକଟି ଏକାଙ୍କିକା ମଣିଷର ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନର ଛୋଟ ଛୋଟ ଘଟଣା, ହସ-କାନ୍ଦ ଏବଂ ସାମାଜିକ ବିଡ଼ମ୍ବନାକୁ ଅତି ନିଖୁଣ ଭାବରେ ଚିତ୍ରଣ କରିଛି । ଏହା ପାଠକକୁ କେତେବେଳେ ହସାଏ ତ କେତେବେଳେ ଭାବିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରେ । ଏହି ପୁସ୍ତକର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଆମ ଚାରିପାଖରେ ଘଟୁଥିବା ଘଟଣାବଳୀକୁ ଏକ ନୂତନ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଦେଖିବା ।

ପୃଷ୍ଠଭୂମି

"ଯଥା ନଳସ୍ୟ ଦମୟନ୍ତୀ" ପୁସ୍ତକଟିର ପୃଷ୍ଠଭୂମି ଅତ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାପକ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନତାପୂର୍ଣ୍ଣ । ଏଥିରେ ଥିବା ପାଞ୍ଚଟି ଏକାଙ୍କିକା ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସାମାଜିକ, ପାରିବାରିକ ଏବଂ ମାନସିକ ପରିବେଶରେ ଗଢ଼ିଉଠିଛି । ଲେଖକ କୃଷ୍ଣଚରଣ ବେହେରା ଏହି କାହାଣୀଗୁଡ଼ିକୁ ଏପରି ଏକ ସମୟରେ ରଚନା କରିଛନ୍ତି, ଯେତେବେଳେ ଓଡ଼ିଶାର ସମାଜରେ ଆଧୁନିକତା ଏବଂ ପରମ୍ପରା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଅଦୃଶ୍ୟ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଚାଲିଥିଲା । ପୁସ୍ତକର ଶୀର୍ଷକ ଏକାଙ୍କିକା 'ଯଥା ନଳସ୍ୟ ଦମୟନ୍ତୀ' ଏକ ସହରୀ ମଧ୍ୟବିତ୍ତ ଶ୍ରେଣୀର ପରିବାରର ଚିତ୍ର ପ୍ରଦାନ କରେ, ଯେଉଁଠାରେ ଶାରୀରିକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଚେତନତାକୁ ନେଇ ଯୁବପିଢ଼ିର ମାନସିକତା ପ୍ରତିଫଳିତ ହୋଇଛି । ଏହି ପରିବେଶରେ ସମାଜରେ ବ୍ୟାପିଥିବା ଦୁର୍ନୀତି ଏବଂ ମାନବିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧର ଅବକ୍ଷୟ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ଗମ୍ଭୀର ଆଲୋଚନା ହୋଇଛି, ଯାହା ସେହି ସମୟର ଶିକ୍ଷିତ ସମାଜର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣକୁ ଦର୍ଶାଏ ।

ଅନ୍ୟପଟେ, 'ମାଣିକ ମାତା' ଏକାଙ୍କିକାଟି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଏକ ଗ୍ରାମୀଣ ପୃଷ୍ଠଭୂମି ଉପରେ ଆଧାରିତ । ଏହି ପରିବେଶରେ ଲୋକଙ୍କର ସରଳତା ଏବଂ ସେଥିରୁ ଉପୁଜିଥିବା ଅନ୍ଧବିଶ୍ୱାସର ଏକ ଜଟିଳ ରୂପ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ, ଯେଉଁଠାରେ ଜଣେ ଭଣ୍ଡ ଧାର୍ମିକ ମହିଳାଙ୍କ ପ୍ରଭାବ ସାରା ଗାଁକୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରି ରଖିଛି 'ନଷ୍ଟ ନୀଡ଼'ରେ ପୁଣି ଏକ ଘରୋଇ ପରିବେଶକୁ ଦେଖାଯାଇଛି, ଯେଉଁଠାରେ ସନ୍ଦେହ ଓ ଅବିଶ୍ୱାସ କିପରି ଏକ ସୁଖୀ ପରିବାର ବା 'ନୀଡ଼'କୁ ଧୀରେ ଧୀରେ ନଷ୍ଟ କରିଦିଏ, ତାହା ହିଁ ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟ ।

'ଭୁଲ୍ ସ୍ୱପ୍ନ' ଏକାଙ୍କିକାଟି ଉଦୟଗିରି ପରି ଐତିହାସିକ ସ୍ଥାନର ପୃଷ୍ଠଭୂମିକୁ ନେଇ ଗତିଶୀଳ ହୋଇଛି, ଯାହା ପାଠକକୁ ଅତୀତର ଗୌରବମୟ କଳିଙ୍ଗ ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନର ଅସହାୟତା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ସୂକ୍ଷ୍ମ ତୁଳନା କରିବାକୁ ସୁଯୋଗ ଦିଏ । ଶେଷରେ 'ଏଫ୍. ଏମ୍. ଏ.' ସେ ସମୟର ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ବେକାରୀ ସମସ୍ୟାର ଏକ ବ୍ୟଙ୍ଗାତ୍ମକ ଚିତ୍ର ଉପସ୍ଥାପନ କରେ, ଯାହାର ପୃଷ୍ଠଭୂମି ହେଉଛି ପରୀକ୍ଷାରେ ବିଫଳ ହୋଇଥିବା ଯୁବଗୋଷ୍ଠୀର ସଂଘର୍ଷମୟ ଜୀବନ । ସାମଗ୍ରିକ ଭାବେ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ, ଏହି ପୁସ୍ତକର ସାମାଜିକ ପୃଷ୍ଠଭୂମିରେ ଗୋଟିଏ ପଟେ ଶିକ୍ଷିତ ସମାଜର ମାନସିକ ଅବସ୍ଥା ଏବଂ ଅନ୍ୟପଟେ ଅଶିକ୍ଷିତ ବର୍ଗର ଅନ୍ଧବିଶ୍ୱାସକୁ ଖୁବ୍ ନିଖୁଣ ଭାବରେ ଚିତ୍ରଣ କରାଯାଇଛି । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଏକାଙ୍କିକାର ପରିବେଶ ଏବଂ ସମୟ ପାଠକକୁ ଏକ ଭିନ୍ନ ଅନୁଭୂତି ପ୍ରଦାନ କରେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସେହି ସମୟର ଓଡ଼ିଶାର ସାମାଜିକ ସ୍ଥିତିକୁ ବୁଝିବା ଅତି ସହଜ ହୋଇଥାଏ । ଏହି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସେଟିଙ୍ଗ୍ ବା ପୃଷ୍ଠଭୂମି ହିଁ ପୁସ୍ତକଟିକୁ ଏକ ସାର୍ବଜନୀନ ଗ୍ରହଣୀୟତା ପ୍ରଦାନ କରିଛି, ଯାହା ପାଠକର ମନରେ ଗଭୀର ରେଖାପାତ କରେ ।

ପ୍ରମୁଖ ଚରିତ୍ର:

କୃଷ୍ଣଚରଣ ବେହେରାଙ୍କ ଏହି ଏକାଙ୍କିକା ସଙ୍କଳନରେ ଥିବା ଚରିତ୍ରମାନେ ସାମାଜିକ ଜୀବନର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ତରର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରନ୍ତି । ତଳେ ଏହି ପୁସ୍ତକର ପ୍ରମୁଖ ପାତ୍ରମାନଙ୍କର ଏକ ବିସ୍ତୃତ ବର୍ଣ୍ଣନା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି:

ମଧୁ: ପୁସ୍ତକର ଶୀର୍ଷକ ଏକାଙ୍କିକା 'ଯଥା ନଳସ୍ୟ ଦମୟନ୍ତୀ'ର ସେ ହେଉଛନ୍ତି ମୁଖ୍ୟ ଚରିତ୍ର । ମଧୁ ଜଣେ ୨୬ ବର୍ଷ ବୟସ୍କ ସୁସ୍ଥ ଓ ବଳିଷ୍ଠ ଯୁବକ । ସେ ନିଜର ଶାରୀରିକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକୁ ନେଇ ଅତ୍ୟଧିକ ଗର୍ବିତ। ସେ ନିଜକୁ ଆଧୁନିକ ସମାଜର ଜଣେ 'ବୀର' ଭାବେ ଦେଖନ୍ତି ଏବଂ ସେଥିପାଇଁ କଠିନ ବ୍ୟାୟାମ ସହ କ୍ଷୀର, ବାଦାମ ଓ ଅଣ୍ଡା ଭଳି ପୁଷ୍ଟିକର ଖାଦ୍ୟ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଅନ୍ତି । ତାଙ୍କର ଚରିତ୍ରରେ କିଛିଟା ଅହଂକାର ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ମନରେ ଜଣେ ସରଳ ବ୍ୟକ୍ତି ।

ସୁଧା: ସୁଧା ହେଉଛନ୍ତି ମଧୁଙ୍କ ଘରର ଚାକରାଣୀ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ଚରିତ୍ରଟି କେବଳ ଜଣେ ପରିଚାରିକା ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ। ସେ ଜଣେ ବାକ୍-ପଟୁ ଏବଂ ସ୍ପଷ୍ଟବାଦୀ ମହିଳା। ମଧୁଙ୍କର ବ୍ୟାୟାମ ପାଇଁ ପାଗଳାମିକୁ ସେ ଅନେକ ସମୟରେ ଥଟ୍ଟା-ତାମସା କରନ୍ତି । ସେ ଘରର କାମ କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ନିଜର ଯୁକ୍ତି ଓ ଜବାବ ଦ୍ୱାରା ମଧୁଙ୍କୁ ଜୀବନର ବାସ୍ତବତା ମନେ ପକାଇ ଦିଅନ୍ତି ।

ଡାକ୍ତର ଭାସ୍କର: ଡାକ୍ତର ଭାସ୍କର ଜଣେ ଶିକ୍ଷିତ ଏବଂ ସଚେତନ ଚରିତ୍ର । ସେ ସମାଜରେ ବ୍ୟାପିଥିବା ଦୁର୍ନୀତି ଏବଂ ମୂଲ୍ୟବୋଧର ଅବକ୍ଷୟକୁ ନେଇ ଖୁବ୍ ଚିନ୍ତିତ । ଜଣେ ଡାକ୍ତର ହୋଇ ମଧ୍ୟ ସେ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି ଯେ ଆଜିକାଲି ଚିକିତ୍ସା କ୍ଷେତ୍ରରେ ସେବା ଅପେକ୍ଷା ସ୍ୱାର୍ଥ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ପାଉଛି । ସେ ଏକାଙ୍କିକାରେ ବୌଦ୍ଧିକ ଆଲୋଚନାରେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ।

ମନାସୀ: ମନାସୀ ଜଣେ ମାର୍ଜିତ ଏବଂ ଶିକ୍ଷିତ ମହିଳା ଚରିତ୍ର । ସେ ଡାକ୍ତର ଭାସ୍କରଙ୍କ ସହିତ ସାମାଜିକ ସମସ୍ୟା ଉପରେ ଗମ୍ଭୀର ଆଲୋଚନା କରନ୍ତି । ସେ ମଣିଷର ହୃଦୟର ଭାଷା ଏବଂ ସମ୍ପର୍କର ପବିତ୍ରତାକୁ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି । ତାଙ୍କ କଥାବାର୍ତ୍ତାରୁ ଜଣେ ସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତ ଏବଂ ବିଚାରଶୀଳ ମହିଳାର ଚିତ୍ର ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଥାଏ ।

ନାଥ ଅଜା: ନାଥ ଅଜା ହେଉଛନ୍ତି ଏହି ସଙ୍କଳନର ସବୁଠାରୁ ଅଭିଜ୍ଞ ଚରିତ୍ର । ସେ ଜଣେ ୭୦ ବର୍ଷ ବୟସ୍କ ବୃଦ୍ଧ, ଯିଏ ଧୋତି-ପଞ୍ଜାବୀ ପିନ୍ଧନ୍ତି ଏବଂ ହାତରେ ଏକ ବାଡ଼ି ଧରନ୍ତି । ସେ ପୁରାଣ ଓ ଇତିହାସର ଜ୍ଞାନ ରଖନ୍ତି ଏବଂ ନଳ-ଦମୟନ୍ତୀଙ୍କ ପ୍ରସଙ୍ଗ ମାଧ୍ୟମରେ ଆଧୁନିକ ମଣିଷକୁ ଜୀବନର ଦର୍ଶନ ବୁଝାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି । ସେ କାହାଣୀରେ ଜଣେ ମାର୍ଗଦର୍ଶକ ଭଳି ପ୍ରତିଭାତ ହୁଅନ୍ତି ।

ମାଣିକ ମାତା: 'ମାଣିକ ମାତା' ଏକାଙ୍କିକାର ଏହି ମୁଖ୍ୟ ଚରିତ୍ର ଜଣେ ଭଣ୍ଡ ଧାର୍ମିକ ନେତ୍ରୀ । ସେ କପାଳରେ ତିଳକ ଓ ଗେରୁଆ ବସନ ପିନ୍ଧି ଲୋକଙ୍କୁ ଠକନ୍ତି । ସେ ଲୋକଙ୍କର ଅନ୍ଧବିଶ୍ୱାସର ଫାଇଦା ଉଠାଇ ନିଜର ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ବିସ୍ତାର କରିଥାନ୍ତି। ତାଙ୍କ ଚରିତ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ ଲେଖକ ସମାଜର କୁସଂସ୍କାରକୁ ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି ।

ନବୀନା ଓ ନଟ ମହାନ୍ତି: 'ଏଫ୍. ଏମ୍. ଏ.' ଏକାଙ୍କିକାରେ ନବୀନା ହେଉଛି ଜଣେ ବେକାର ଯୁବକ ଯିଏ ପରୀକ୍ଷାରେ ବିଫଳ ହୋଇ ଏକ ସଂଘ ଗଠନ କରିଛି । ଅନ୍ୟପଟେ ନଟ ମହାନ୍ତି ଜଣେ ପ୍ରୌଢ଼ ବ୍ୟକ୍ତି ଯିଏ ନିଜର ସାମାଜିକ ପ୍ରତିପତ୍ତି ବଜାୟ ରଖିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି । ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା କଥୋପକଥନ ସେ ସମୟର ଶିକ୍ଷାଗତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ରାଜନୈତିକ ସ୍ଥିତିକୁ ସୂଚାଏ ।

ଏହିପରି ଭାବରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଚରିତ୍ର ନିଜ ନିଜର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ଏବଂ ଆଦର୍ଶ ସହିତ ପାଠକର ମନରେ ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କର ପାରସ୍ପରିକ ସମ୍ପର୍କ ଏବଂ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ହିଁ କାହାଣୀଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରାଣବନ୍ତ କରି ଗଢ଼ିତୋଳିଛି ।

ବିଷୟବସ୍ତୁ:

କୃଷ୍ଣଚରଣ ବେହେରାଙ୍କ 'ଯଥା ନଳସ୍ୟ ଦମୟନ୍ତୀ' ପୁସ୍ତକଟି ପାଞ୍ଚଟି ଭିନ୍ନ ସ୍ୱାଦର ଏକାଙ୍କିକା ବା କ୍ଷୁଦ୍ର ନାଟକକୁ ନେଇ ଗଠିତ । ଏହି ପ୍ରତ୍ୟେକଟି କାହାଣୀ ସମାଜର ଜଣେ ଜଣେ ମଣିଷର କଥା କହେ ଏବଂ ଆମ ଚାରିପାଖରେ ଘଟୁଥିବା ଘଟଣାକୁ ନାଟକୀୟ ରୂପ ଦିଏ । ତଳେ ଏହି ପୁସ୍ତକର ମୂଳ ବିଷୟବସ୍ତୁକୁ ସବିଶେଷ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି:

ଯଥା ନଳସ୍ୟ ଦମୟନ୍ତୀ ଏକାଙ୍କିକାଟି ଏକ ମଧ୍ୟବିତ୍ତ ପରିବାରର ଡ୍ରଇଂ ରୁମ୍‌ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ । ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଚରିତ୍ର ମଧୁ ନିଜର ଶରୀର ଗଠନକୁ ନେଇ ଅତ୍ୟଧିକ ପାଗଳ । ସେ ପ୍ରତିଦିନ କଠିନ ବ୍ୟାୟାମ କରନ୍ତି ଏବଂ ନିଜକୁ ଜଣେ 'ବୀର' ବୋଲି ଭାବନ୍ତି । ତାଙ୍କର ଏହି ପାଗଳାମି ପାଇଁ ସେ ଘରର ଚାକରାଣୀ ସୁଧା ଉପରେ ସବୁବେଳେ ଚିଡ଼ନ୍ତି, ବିଶେଷ କରି ତାଙ୍କର ଖାଦ୍ୟ (କ୍ଷୀର, ବାଦାମ ଓ ଅଣ୍ଡା) ପ୍ରସ୍ତୁତିକୁ ନେଇ । କାହାଣୀରେ ଡାକ୍ତର ଭାସ୍କର ଓ ମନାସୀଙ୍କ ପ୍ରବେଶ ପରେ ଏହା ଏକ ଗମ୍ଭୀର ମୋଡ଼ ନିଏ। ସେମାନେ ସମାଜରେ ବ୍ୟାପିଥିବା ଦୁର୍ନୀତି ଏବଂ ମୂଲ୍ୟବୋଧର ଅବକ୍ଷୟ ବିଷୟରେ ଚର୍ଚ୍ଚା କରନ୍ତି । ଡାକ୍ତର ଅନୁଭବ କରନ୍ତି ଯେ ଆଜିକାଲି ଲୋକଙ୍କ ସେବା କରିବା ଅପେକ୍ଷା ନିଜର ସ୍ୱାର୍ଥ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ହୋଇଯାଇଛି । ଶେଷରେ ନାଥ ଅଜା ନାମକ ଜଣେ ବୃଦ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତି ପୁରାଣର ନଳ-ଦମୟନ୍ତୀଙ୍କ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉଠାଇ ବୁଝାନ୍ତି ଯେ ବାହାରର ଶାରୀରିକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଅପେକ୍ଷା ମନର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ସମ୍ପର୍କର ପବିତ୍ରତା ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ଏହି କାହାଣୀଟି ଆମକୁ ଆତ୍ମ-ସମୀକ୍ଷା କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରେ ।

ମାଣିକ ମାତା: ଏହା ସମାଜରେ ବ୍ୟାପିଥିବା ଅନ୍ଧବିଶ୍ୱାସ ଉପରେ ଏକ କଠୋର ପ୍ରହାର-। ମାଣିକ ମାତା ନାମକ ଜଣେ ମହିଳା ନିଜକୁ ଅଲୌକିକ ଶକ୍ତିର ଅଧିକାରୀ ବୋଲି ଦର୍ଶାଇ ଏକ 'ମଠ' ଚଲାଉଛନ୍ତି । ଗାଁର ସରଳ ଲୋକମାନେ ନିଜର ରୋଗବ୍ୟାଧି ଓ ପାରିବାରିକ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ପାଇଁ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଦୌଡ଼ନ୍ତି । ମାତା ଲୋକଙ୍କୁ ମାଣିକ୍ୟ ଓ ବିଭୂତି ଦେଇ ଠକନ୍ତି-। ଏହି କାହାଣୀରେ ଦେଖାଯାଇଛି କିପରି ଜଣେ ବୃଦ୍ଧା ନିଜ ପୁଅର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ସର୍ବସ୍ୱ ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ । କିନ୍ତୁ କାହାଣୀର ଶେଷ ଭାଗରେ ଯେତେବେଳେ ପୋଲିସ ଏବଂ ଜଣେ ସଚେତନ ଯୁବକ ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚନ୍ତି, ମାଣିକ ମାତାଙ୍କର ସବୁ ଭଣ୍ଡାମି ଧରାପଡ଼ିଯାଏ । ଏହା ପାଠକକୁ ଶିକ୍ଷା ଦିଏ ଯେ ବିଶ୍ୱାସ ଓ ଅନ୍ଧବିଶ୍ୱାସ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଗାର ରହିଛି ।

ନଷ୍ଟ ନୀଡ଼: ଏହି ଏକାଙ୍କିକାଟି ଏକ ପରିବାର ଭିତରେ ଥିବା ସନ୍ଦେହ ଓ ଅବିଶ୍ୱାସର କାହାଣୀ । ଗୋଟିଏ ସୁନ୍ଦର ଘର ବା 'ନୀଡ଼' କିପରି କିଛି ଭୁଲ୍ ବୁଝାମଣା ଯୋଗୁଁ ଭାଙ୍ଗିଯାଏ, ତାହା ଏଥିରେ ଖୁବ୍ ନିଖୁଣ ଭାବରେ ଚିତ୍ରଣ କରାଯାଇଛି । କନକ ନାମକ ଜଣେ ଯୁବତୀ ଏବଂ ତାଙ୍କ ମା'ଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ମାନସିକ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱକୁ ନେଇ କାହାଣୀଟି ଗତିଶୀଳ । ପରିବାରର ସମ୍ମାନ ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସ୍ୱାଧୀନତା ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସଂଘର୍ଷ ଏଠାରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ସମାଜରେ ନାରୀର ସ୍ଥିତି ଏବଂ ପରିବାର ଭିତରେ ତା'ର ସଂଘର୍ଷକୁ ଲେଖକ ଖୁବ୍ ସମ୍ବେଦନଶୀଳତାର ସହ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି ।

ଭୁଲ୍ ସ୍ୱପ୍ନ: ଏହା ଏକ ଐତିହାସିକ ତଥା ଦାର୍ଶନିକ ପୃଷ୍ଠଭୂମି ଉପରେ ଆଧାରିତ ଏକାଙ୍କିକା । ଏଥିରେ ସମ୍ରାଟ ଅଶୋକ, ବୌଦ୍ଧ ଭିକ୍ଷୁ ଉପଗୁପ୍ତ ଏବଂ ସଂଘମିତ୍ରାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା କଥୋପକଥନ ମାଧ୍ୟମରେ ଶାନ୍ତି ଓ ଅହିଂସାର ବାର୍ତ୍ତା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି । କଳିଙ୍ଗ ଯୁଦ୍ଧ ପରେ ଅଶୋକଙ୍କ ମନରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଅନୁଶୋଚନା ଏବଂ ସେ ଦେଖିଥିବା 'ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ବିସ୍ତାରର ସ୍ୱପ୍ନ' କିପରି ଏକ 'ଭୁଲ୍ ସ୍ୱପ୍ନ' ଥିଲା, ତାହା ଉପଗୁପ୍ତ ତାଙ୍କୁ ବୁଝାନ୍ତି । ମଣିଷର ଅହଂକାର କିପରି ସର୍ବନାଶର କାରଣ ହୁଏ, ତାହା ଏହି କାହାଣୀର ମୁଖ୍ୟ ସ୍ୱର । ବର୍ତ୍ତମାନର ଅଶାନ୍ତ ଦୁନିଆରେ ଏହି କାହାଣୀଟି ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ ମନେହୁଏ ।

ଏଫ୍. ଏମ୍. ଏ. (F.M.A.): ଏହା ଏକ ହାସ୍ୟରସାତ୍ମକ କିନ୍ତୁ ବ୍ୟଙ୍ଗାତ୍ମକ ଏକାଙ୍କିକା, ଯାହା ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ବେକାରୀ ସମସ୍ୟା ଉପରେ ଆଧାରିତ । 'ଫେଲ୍ ମାଟ୍ରିକ୍ୟୁଲେସନ ଆସୋସିଏସନ' (F.M.A.) ପରି ଏକ ସଂଘ ମାଧ୍ୟମରେ ପରୀକ୍ଷାରେ ବିଫଳ ହୋଇଥିବା ଯୁବକମାନଙ୍କର ହତାଶାକୁ ଦର୍ଶାଯାଇଛି । ନବୀନା ଏବଂ ନଟ ମହାନ୍ତିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା କଥୋପକଥନ ସେ ସମୟର ରାଜନୈତିକ ପ୍ରଭାବ ଓ ନିର୍ବାଚନ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ମଧ୍ୟ ସୂଚାଏ । ଛାତ୍ରମାନଙ୍କୁ କିପରି ସ୍ୱାର୍ଥପର ନେତାମାନେ ନିଜର ଫାଇଦା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି, ତାହା ଏଥିରେ ଦେଖାଯାଇଛି । ଏହି ଏକାଙ୍କିକାଟି ହସାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସମାଜର କିଛି ଅସନା ଦିଗ ପ୍ରତି ଆଙ୍ଗୁଠି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରେ ।

ଏହି ପାଞ୍ଚଟିଯାକ କାହାଣୀ ମଣିଷ ଜୀବନର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ରୂପ । କେଉଁଠି ହସ ଅଛି ତ କେଉଁଠି ଦୁଃଖ, କେଉଁଠି ବିଶ୍ୱାସ ଅଛି ତ କେଉଁଠି ଭଣ୍ଡାମି । ଲେଖକ ପ୍ରତ୍ୟେକଟି କାହାଣୀକୁ ଏମିତି ଏକ ମୋଡ଼ରେ ଶେଷ କରିଛନ୍ତି ଯାହା ପାଠକଙ୍କ ମନରେ ଅନେକ ପ୍ରଶ୍ନ ଓ ଆଗ୍ରହ ସୃଷ୍ଟି କରେ । ପୁସ୍ତକଟିର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରସ ଆସ୍ୱାଦନ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ନାଟକୀୟ ମୁହୂର୍ତ୍ତଗୁଡ଼ିକୁ ନିଜେ ପଢ଼ିବା ନିହାତି ଆବଶ୍ୟକ ।

ଉପସଂହାର:

କୃଷ୍ଣଚରଣ ବେହେରାଙ୍କ 'ଯଥା ନଳସ୍ୟ ଦମୟନ୍ତୀ' ପୁସ୍ତକଟି କେବଳ ମନୋରଞ୍ଜନ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ସମାଜକୁ ଚିହ୍ନିବା ପାଇଁ ଏକ ଚାବିକାଠି ପରି । ଏଥିରେ ଥିବା ଏକାଙ୍କିକାଗୁଡ଼ିକ ଆମକୁ ନିଜ ଭିତରେ ଥିବା ଭଲ ଓ ମନ୍ଦ ଗୁଣଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନିବାର ସୁଯୋଗ ଦିଏ । ପୁସ୍ତକର ସରଳ ଭାଷା ଏବଂ ଜୀବନ୍ତ ଚରିତ୍ରମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ଆଦୌ ଅନୁଭବ କରିବାକୁ ଦେବେ ନାହିଁ ଯେ ଆପଣ କିଛି କଳ୍ପନା ପଢ଼ୁଛନ୍ତି, ବରଂ ଲାଗିବ ଯେମିତି ଆପଣଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ କେହି ଏସବୁ କାହାଣୀ କହୁଛି ।

ଯଦି ଆପଣ ଓଡ଼ିଆ ସମାଜର ବିଭିନ୍ନ ଦିଗକୁ ଜାଣିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି ଏବଂ କିଛି ଭଲ ନାଟକୀୟ ରଚନା ପଢ଼ିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି, ତେବେ ଏହି ପୁସ୍ତକଟି ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପସନ୍ଦ ହେବ । ମଧୁର ବାକ୍‍ବିତଣ୍ଡା, ଗମ୍ଭୀର ସାମାଜିକ ଆଲୋଚନା ଏବଂ ମାନବୀୟ ସମ୍ବେଦନାର ଏହି ଅପୂର୍ବ ସମାହାରକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଉପଭୋଗ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ପୁସ୍ତକଟିକୁ ନିଶ୍ଚୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ । ଏହା ଆପଣଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଏକ ନୂଆ ଦୁନିଆକୁ ନେଇଯିବ ।